Teşkilat mı, Vekil mi? — Siyasetin Görünmeyen Omurgası

Emekli TSK mensubu Saadettin Uzluk’un kaleme aldığı değerlendirme, Türkiye’de siyasi partilerin başarısının arka planındaki en kritik unsura dikkat çekiyor: teşkilatlar. Uzluk’a göre siyaset yalnızca vitrine çıkan milletvekillerinden ibaret değil; asıl belirleyici güç, sahada çalışan ve partiyi ayakta tutan örgütsel yapı.

Türkiye’de bir siyasi partinin seçimlere katılabilmesi için ülke genelinde illerin en az yüzde 50+1’inde teşkilatlanmasını tamamlaması gerekiyor. Bu zorunluluk, teşkilatların yalnızca teknik bir gereklilik değil, aynı zamanda partinin varlık şartı olduğunu ortaya koyuyor. Güçlü, aktif ve iyi organize olmuş teşkilatlar; parti tanıtımını artırıyor, seçmen tabanını genişletiyor ve doğal olarak oy oranını yukarı taşıyor.

Uzluk’un dikkat çektiği bir diğer önemli unsur ise teşkilat ile delege sistemi arasındaki bağ. Teşkilat varsa delege vardır; delegeler ise temayül yoklamaları aracılığıyla milletvekili adaylarının belirlenmesinde kilit rol oynar. Bu nedenle teşkilatların liyakatli, bilinçli ve demokratik bir yapıya sahip olması, partinin uzun vadeli başarısını doğrudan etkiler.

Ancak Türkiye siyasetinde sıkça rastlanan bir sorun da bu noktada ortaya çıkıyor. Uzluk’a göre iktidara ulaşamayan partiler incelendiğinde, aynı isimlerin yıllarca Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gönderildiği görülüyor. Hatta bazı siyasetçilerin neredeyse ömür boyu milletvekilliği yaptığı, koltuklarını bırakmadığı dikkat çekiyor. Bu durum, siyasette yenilenmenin önünü tıkadığı gibi, yeni vekillerin de benzer bir anlayışla hareket etmesine yol açıyor.

Bu kısır döngüye karşı Uzluk, partilerin yetkili organlarının daha güçlü bir duruş sergilemesi gerektiğini vurguluyor. Milletvekillerine “sizler gelip geçicisiniz, kalıcı olan partimiz ve teşkilatlarımızdır” mesajının net biçimde verilmesi gerektiğini ifade ediyor. Çünkü milletvekilliği bir görevdir; bugün bir isim üstlenir, yarın bir başkası. Kalıcı olan ise parti ve onun sahadaki örgütlü yapısıdır.

Cumhuriyet var olduğu sürece seçimlerin devam edeceğini hatırlatan Uzluk, daha birçok milletvekilinin gelip geçeceğini ancak teşkilatların her zaman varlığını sürdüreceğini belirtiyor. Partilerin ayakta kalmasını sağlayan asıl güç, işte bu süreklilik ve sahadaki emektir.

Sonuç olarak Uzluk’un sorusuna verdiği yanıt net: “Teşkilat mı, vekil mi?”
Cevap: Teşkilat.

Çünkü teşkilatlar yaşarsa parti yaşar. Aksi halde, teşkilatların bireysel siyasi manevralara kurban edilmesi durumunda partiler seçmen nezdinde güven kaybeder, seçim barajının altında kalır ve iktidar hedefi yalnızca bir hayal olarak kalır.