“Bir çocuğun eğitim hakkı, ailesinin geçim mücadelesine dönüşmemeli!”

Saadet Partisi Sosyal İşlerden Sorumlu Bursa İl Başkan Yardımcısı Nebi Yurtsever, eğitim masraflarının aileler üzerindeki yüküne dikkat çekerek, “Bir çocuğun gündeminde okul masraflarının nasıl karşılanacağı değil; dersleri, arkadaşları ve geleceğe dair hayalleri olmalı” dedi.

Saadet Partisi, eğitim giderlerinin aile bütçeleri üzerindeki etkisini ele alan “Okumak Neden Bu Kadar Pahalı?” başlıklı raporunu bu hafta kamuoyuyla paylaştı.

Raporla ilgili değerlendirmelerde bulunan Yurtsever, çocukların yaşadıkları ekonomik sıkıntıları şu sözlerle dile getirdi:

“Annem ve babam beni okutmak için neden bu kadar çok çalışmak zorunda? Okutmak neden bu kadar zor?”

Yurtsever’e göre bu sorular, yalnızca bir çocuğun kaygısını değil, bugün geçim sıkıntısıyla mücadele eden milyonlarca ailenin yaşadığı sorunu da ortaya koyuyor.

Bir çocuğun okul hayatını düşünmesi, derslerine odaklanması ve geleceği için hayaller kurması gerekirken ailesinin geçim derdini hesaba katmak zorunda kalması, eğitimdeki ekonomik yükün geldiği noktayı gözler önüne seriyor.

Eğitim gerçekten ücretsiz mi?

Anayasa’da eğitim hakkı güvence altına alınmış olsa da ailelerin çocuklarını okula gönderebilmek için yaptığı harcamalar, eğitimin ne ölçüde ücretsiz olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

Kırtasiye malzemeleri, okul kıyafetleri, ulaşım, beslenme ve yardımcı kaynak kitaplar, ailelerin karşılamak zorunda olduğu başlıca giderler arasında yer alıyor.

Saadet Partisi’nin paylaştığı raporda yer alan verilere göre, 2026-2027 eğitim öğretim yılında bir öğrencinin yalnızca kırtasiye ve okul kıyafeti masrafı 22 bin lirayı aşıyor. Ulaşım giderleri de hesaba katıldığında toplam maliyetin 77 bin liraya kadar çıkabildiği belirtiliyor.

Bu tutarlar, özellikle dar gelirli aileler için eğitim masraflarının ne kadar ağır bir yük hâline gelebildiğini gösteriyor. Üstelik harcamalar okulun açılmasıyla sona ermiyor. Eğitim yılı boyunca ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar da aile bütçesini zorlamaya devam ediyor.

Birden fazla çocuğu okula giden aileler içinse bu giderler katlanarak artıyor. Pek çok anne baba, çocuklarının eğitim masraflarını karşılayabilmek için kendi ihtiyaçlarını erteliyor, borçlanıyor ya da daha fazla çalışmak zorunda kalıyor.

Beslenme bile ekonomik bir sorun

Eğitimdeki ekonomik sıkıntılar yalnızca kitap, kıyafet ve ulaşım giderleriyle sınırlı değil. Çocukların okula aç gitmesi veya yeterli beslenememesi de tartışmanın önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Raporda aktarılan araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin yüzde 31’i kahvaltı yapmadan okula gidiyor. Öğrencilerin yüzde 19,2’si ise maddi imkânsızlıklar nedeniyle son bir ay içinde en az bir gün yemek yiyemediğini belirtiyor.

Bu tablo, çocukların eğitim olanaklarına erişimindeki farklılıkları da gündeme getiriyor. Bir yanda özel derslere ve çeşitli eğitim imkânlarına ulaşabilen öğrenciler, diğer yanda beslenme çantasını doldurmakta zorlanan ailelerin çocukları bulunuyor.

Yurtsever’in dikkat çektiği konulardan biri de ekonomik sıkıntıların çocukların sosyal hayatı ve psikolojisi üzerindeki etkisi.

Ailesinin maddi durumunu düşünen bir çocuğun yeni bir çanta istemekten, okul gezisine katılmaktan veya ihtiyaç duyduğu bir kitabı talep etmekten çekinmesi, meselenin yalnızca bütçeyle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Saadet Partisi’nden eğitim masraflarına çözüm önerileri

Saadet Partisi, eğitimin herkes için erişilebilir olması gerektiğini savunarak devletin bu alandaki sorumluluğuna dikkat çekiyor. Milli Görüş anlayışında insanın ve toplumsal refahın öncelikli olduğunu belirten parti temsilcileri, eğitim masraflarının ailelerin omuzlarına bırakılmaması gerektiğini ifade ediyor.

Partinin bu kapsamda öne çıkardığı öneriler şöyle:

• Eğitim giderleri azaltılmalı: Zorunlu eğitim gerçekten ücretsiz olmalı; temel kırtasiye malzemeleri ve eğitim materyalleri devlet tarafından karşılanmalı.
• Okullarda ücretsiz yemek verilmeli: Bütün öğrencilere sağlıklı ve ücretsiz bir öğün yemek sunulmalı.
• Ulaşım desteği sağlanmalı: Dar gelirli ailelerin çocuklarının okula ulaşımı için destek verilmeli.
• Eğitim yardımları güncellenmeli: Ailelere sunulan yardımlar, artan hayat pahalılığı dikkate alınarak yeniden düzenlenmeli.
• Devlet okulları güçlendirilmeli: Okulların fiziki ve eğitim imkânları iyileştirilmeli, öğrenciler arasındaki fırsat eşitsizliği azaltılmalı.

Eğitim masraflarının her geçen yıl aile bütçelerinde daha fazla yer tutması, çocukların eğitim hakkına eşit koşullarda erişebilmesi konusunu yeniden gündeme taşıyor. Tartışmanın odağındaki temel soru ise değişmiyor: Bir çocuğun geleceğini belirleyen şey, ailesinin ekonomik imkânları mı olmalı, yoksa kendi yetenekleri ve hayalleri mi?