“Kamu yönetiminde hesap verebilirlik ve şeffaflık artık zorunluluk olmalı” Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, mal varlığı bildirimine ilişkin önemli değişiklikler öngören kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu. Teklifte Cumhurbaşkanı,..
Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, mal varlığı bildirimine ilişkin önemli değişiklikler öngören kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu. Teklifte Cumhurbaşkanı, milletvekilleri, bakanlar, bakan yardımcıları ve kamu yönetiminde kritik karar alma yetkisine sahip yöneticilerin mal varlıklarının her yıl denetlenmesi ve mal bildirim özetlerinin kamuoyuyla paylaşılması öngörülüyor. Dijital para, NFT, yurt dışı banka hesapları ve yabancı ülkelerdeki şirket ortaklıklarının da denetim kapsamına alınması hedefleniyor.
Türkiye’de kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve yolsuzlukla mücadele tartışmalarına yeni bir boyut kazandıracak kanun teklifi TBMM gündemine taşındı.
Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin tarafından 2 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, kamu görevlilerinin ve kritik karar alma mekanizmalarında bulunan yöneticilerin mal varlıklarının daha kapsamlı ve düzenli biçimde denetlenmesini amaçlıyor.
3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören teklifin gerekçesinde, son yıllarda toplumun bazı kesimlerinde görülen olağan dışı zenginleşmelerin kamuoyunda soru işaretlerine neden olduğu belirtiliyor. Bu zenginleşmelerin kaynağının şeffaf ve denetlenebilir mekanizmalarla ortaya çıkarılması gerektiği vurgulanıyor.
Teklifin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, belirli üst düzey görevlerde bulunan kişilerin beş yılda bir yerine her yıl mal bildiriminde bulunmasını zorunlu hâle getirmesi.
Düzenleme kapsamında Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, milletvekilleri, bakanlar ve bakan yardımcılarının yanı sıra bunların eşleri ve velayetleri altındaki çocuklarının mal varlıklarının da denetim kapsamına alınması öngörülüyor.
Ayrıca kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, siyasi partilerin genel merkez ve taşra teşkilatları ile sendika, kooperatif ve birlik gibi sivil toplum kuruluşlarında kritik karar alma yetkisine sahip yöneticilerin de kapsama dahil edilmesi hedefleniyor.
Teklifte, bu kişilerin mal bildirimlerini her yıl ocak ayının sonuna kadar yenilemeleri hükme bağlanıyor.
Kanun teklifinin önemli başlıklarından birini de günümüz finansal sistemindeki değişiklikler oluşturuyor.
Doğan Bekin’in hazırladığı düzenlemede, geleneksel mal varlığı bildirimlerinin günümüz ekonomik koşullarına ve dijitalleşen finans sistemine uyarlanması amaçlanıyor.
Bu çerçevede mal bildirimi kapsamına alınması öngörülen varlıklar arasında şunlar bulunuyor:
Teklifte ayrıca göreve gelmeden önceki son beş ve on yıllık dönemlerde edinilen mal varlıklarının ve bunların kaynaklarının incelenmesi öngörülüyor.
Teklifin kamuoyunda en fazla dikkat çekmesi beklenen düzenlemelerinden biri de mal bildirimlerinin denetlenmesinin ardından kamuoyuyla paylaşılması.
Buna göre, ilgili bakanlık tarafından yetkilendirilecek bağımsız denetim kuruluşlarının yapacağı incelemeler sonucunda, kapsam dahilindeki kişilerin mal varlığı özetlerinin her yıl 1 Şubat tarihinde ilgili kurumların resmî internet sitelerinde yayımlanması öngörülüyor.
Böylece kamuoyunun, kamu görevlilerinin görev öncesindeki ve görev sürecindeki mal varlığı değişimlerini takip edebilmesine imkân sağlanması amaçlanıyor.
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri de kamu görevine başlamadan önceki mal varlığı ile görev sonrasındaki ekonomik değişimlerin karşılaştırılabilir ve denetlenebilir hâle getirilmesi.
Teklifin gerekçesinde yalnızca mal bildirimi zorunluluğunun genişletilmesi değil, denetim mekanizmasının da güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Bu kapsamda bağımsız denetim kuruluşlarının devreye alınması ve mal bildirimlerinin zamanında, doğru ve şeffaf biçimde incelenmesi hedefleniyor.
Teklifin genel gerekçesinde banka ve Tapu Kadastro kayıtlarındaki hareketlerin dijital sistemlerle mal bildirimi süreçlerine dahil edilmesi fikrine de yer veriliyor. Böylece kişilerin gelirleriyle mal varlıklarındaki artış arasındaki olası uyumsuzlukların tespit edilmesinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, kamu yönetiminde güvenin korunması ve yolsuzlukla mücadelede etkin denetimin önemine dikkat çekiliyor.
Gerekçede, mevcut mal bildirimi sisteminin dijitalleşme, yeni finansal araçlar ve uluslararası ekonomik ilişkiler karşısında güncellenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Özellikle kamu gücünü kullanarak kritik kararlar alan yöneticilerin mal varlıklarının denetlenebilir olmasının, hesap verebilir yönetim anlayışının önemli bir parçası olduğu vurgulanıyor.
Doğan Bekin tarafından hazırlanan kanun teklifi, yasalaşması hâlinde mal bildirimi yükümlülüğünün kapsamını genişletecek, yıllık bildirim ve bağımsız denetim mekanizmalarını güçlendirecek önemli değişiklikler içeriyor.
Teklifin yasama sürecinde ilgili komisyonlarda ve TBMM Genel Kurulunda nasıl değerlendirileceği merak konusu.
Kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve yolsuzlukla mücadele açısından dikkat çeken düzenlemenin temel mesajı ise açık: Kamu gücünü kullananların mal varlığı, denetlenebilir ve kamuoyunun bilgi edinme hakkına uygun olmalıdır.
