Engelli emekliliğinde son dönemde yaşanan değişiklikler, emeklilik koşullarındaki farklılıklar ve uygulamalara ilişkin tartışmalar gündemdeki yerini koruyor. Engelli Emeklilikte Dayanışma Derneği (EMED) Yönetim Kurulu Başkanı Nazlı Tetik ise engelli çalışanların yalnızca..
Engelli emekliliğinde son dönemde yaşanan değişiklikler, emeklilik koşullarındaki farklılıklar ve uygulamalara ilişkin tartışmalar gündemdeki yerini koruyor. Engelli Emeklilikte Dayanışma Derneği (EMED) Yönetim Kurulu Başkanı Nazlı Tetik ise engelli çalışanların yalnızca emeklilik hakkı açısından değil, geleceklerini planlayabilme konusunda da ciddi bir belirsizlik yaşadığını belirtiyor.
Engelli çalışanların emeklilik süreçlerinde yaşanan sorunları gündeme taşıyan Nazlı Tetik, özellikle 2025 yılından itibaren değişen uygulamaların ardından ortaya çıkan hak kayıpları ve belirsizliklere dikkat çekiyor.
Tetik, yıllarca çalışarak prim ödeyen ve kendisine bildirilen emeklilik koşullarına göre yaşamını planlayan engelli çalışanların, değişen düzenlemeler karşısında geleceğe ilişkin önemli soru işaretleriyle karşı karşıya kaldığını ifade ediyor.
Tetik’e göre mesele yalnızca bir emeklilik hesabından ibaret değil. Çalışanların ne zaman emekli olabileceklerini ve emeklilik sonrasında haklarının nasıl şekilleneceğini öngörememesi, kişilerin yaşam planlarını da doğrudan etkiliyor.
Engelli bir çalışanın yıllarca sağlık durumunun elverdiği ölçüde çalıştığını, primlerini ödediğini ve kendisine bildirilen koşullar doğrultusunda geleceğini planladığını belirten Tetik, emekliliğin birçok kişi açısından yalnızca çalışma hayatının sona ermesi anlamına gelmediğini vurguluyor.
Emeklilik sonrasında tedavilere daha fazla zaman ayırmak, dinlenmek ve ekonomik açıdan başkasına bağımlı olmadan yaşamını sürdürmek isteyen kişilerin, mevcut belirsizlikler nedeniyle geleceğe ilişkin karar almakta zorlanabildiğini ifade eden Tetik, şu değerlendirmede bulunuyor:
“Bir engelli çalışan düşünün. Yıllarca sağlığının elverdiği ölçüde çalışmış, prim ödemiş ve hayatını kendisine bildirilen emeklilik koşullarına göre düzenlemiş. Biraz dinlenebilmek, tedavisine zaman ayırabilmek ve kimseye muhtaç olmadan yaşayabilmek için bir gelecek kurmuş. Sonra bu geleceğin ortasına ‘Emekli olabilecek miyim, olduysam emekliliğim devam edecek mi?’ sorusu yerleşiyor.”
Tetik, bu tür belirsizliklerin yalnızca ekonomik sonuçlar doğurmadığını, kişilerin kendi yaşamlarıyla ilgili karar alma özgürlüğünü de etkileyebileceğini belirtiyor.
Engelli emekliliğinde denetim ve gerçek dışı işlemlerin önlenmesine yönelik mekanizmaların gerekli olduğunu belirten Tetik, bununla birlikte uygulamalarda tutarlılık ve şeffaflığın da korunması gerektiğini savunuyor.
Tetik, kişilerin yıllarca güvendiği koşulların neden değiştiğini anlayabilmesinin ve sistem içerisinde sürekli yeniden kendisini kanıtlamak zorunda bırakılmamasının önemine dikkat çekiyor.
“Sosyal güvenliğin insana vermesi gereken en temel duygu, yarına güvenle bakabilmektir” diyen Tetik, yapılacak düzenlemelerin engelli çalışanların geleceğe ilişkin planlarını da dikkate alması gerektiğini ifade ediyor.
Nazlı Tetik, engelli emekliliğine ilişkin taleplerin bir ayrıcalık talebi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, yıllardır uygulanan emeklilik koşullarında ortaya çıkan değişikliklerin mağduriyet oluşturmayacak şekilde ele alınması çağrısında bulunuyor.
Özellikle geçmişte farklı tarihlerde sigortalı olan çalışanlar açısından ortaya çıkan uygulama farklılıklarının da gündeme alınması gerektiğini belirten Tetik, kademeli geçiş ve koruyucu düzenlemelerin önemine dikkat çekiyor.
Tetik, engelli çalışanların sosyal güvenlik sistemine duyduğu güvenin korunması için düzenlemelerin açık, anlaşılır ve öngörülebilir olması gerektiğini savunuyor.
EMED Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla çeşitli temaslarda bulunan Tetik, engelli emeklilerin yaşadığı sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi ve ilgili kurumlarla yapılan görüşmelerde gündeme taşıyor.
Tetik’in yürüttüğü savunuculuk çalışmalarında, farklı sigorta başlangıç tarihlerine göre ortaya çıkan uygulamalar, emeklilik şartları ve son düzenlemelerin çalışanlar üzerindeki etkileri öne çıkıyor.
Tetik, çözüm için denetim mekanizmalarının işletilmesi kadar, mevcut çalışanların kazanımlarının korunmasına ve yeni düzenlemelerin mağduriyet yaratmayacak biçimde hazırlanmasına ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Engelli emekliliği konusunda yürütülen tartışmanın yalnızca prim, yaş ve sigortalılık süresi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Nazlı Tetik, meselenin insan hayatına doğrudan dokunan bir yönü bulunduğuna dikkat çekiyor.
Tetik’e göre emeklilik hakkındaki belirsizlik, kişinin yalnızca ekonomik durumunu değil, kendi hayatı üzerinde söz sahibi olma ve geleceğini planlama imkanını da etkiliyor.
Tetik, değerlendirmesini şu ifadelerle sürdürüyor:
“Engelli emekliliği mağduriyetini konuşurken bu kaybı da görmeliyiz: Kişinin kendi hayatı üzerinde söz sahibi olma gücünün zayıflaması. İnsanın geleceği sürekli askıda kalamaz. Kazanılmış hakları koruyan, öngörülebilir ve güven veren bir sistem kurulmalıdır.”
Tetik, engelli çalışanların taleplerinin dikkate alınarak emeklilik sistemindeki belirsizliklerin giderilmesi ve mağduriyetlerin önlenmesine yönelik yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi çağrısını yineliyor.
